Sağlık

Uyku Apnesi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Gece yeterince uyuduğunuz hâlde sabah yorgun kalkıyor, gün içinde gözlerinizi açık tutmakta zorlanıyor musunuz? Özellikle horlama ve uykuda nefes durması da varsa, bu belirtiler uyku apnesine işaret edebilir

19 Kasım 20264 dk okuma
Uyku Apnesi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

En yaygın tür olan tıkayıcı uyku apnesinde, uyku sırasında üst solunum yolu daralır veya kapanır.

Gece yeterince uyuduğunuz hâlde sabah yorgun kalkıyor, gün içinde gözlerinizi açık tutmakta zorlanıyor musunuz? Özellikle horlama ve uykuda nefes durması da varsa, bu belirtiler uyku apnesine işaret edebilir. Uyku sırasında solunumun tekrar tekrar durup başlamasıyla ortaya çıkan bu durum, dinlenmeyi güçleştirirken vücudun yeterli oksijen almasını da engelleyebilir.

Uyku apnesi sırasında vücutta neler olur?

En yaygın tür olan tıkayıcı uyku apnesinde, uyku sırasında üst solunum yolu daralır veya kapanır. Hava akışı azalır ya da tamamen kesilir. Bu olaylar gece boyunca tekrarlandığında uyku bölünür. Kişi, gece yaşadığı bu kesintilerin farkında olmadan sabah dinlenmemiş hissedebilir. Daha az görülen merkezi uyku apnesinde ise sorun, beynin solunumu yöneten kaslara gerekli sinyalleri göndermesindedir.

Hangi belirtilere dikkat edilmeli?

Uyku apnesinin bazı belirtilerini kişi kendisi fark ederken, bazılarını aynı odada uyuyan biri gözlemleyebilir. - Sık ve yüksek sesle horlama - Uykuda nefesin durup yeniden başlaması - Boğulur gibi olma veya nefes nefese uyanma - Gün içinde aşırı uykululuk ve yorgunluk - Sabah baş ağrısı veya ağız kuruluğu - Gece sık uyanma ve sık idrara çıkma - Dikkati toplamakta güçlük yaşama Bu belirtiler, özellikle birlikte görülüyorsa, hekim değerlendirmesi gerektirir.

Kadınlarda belirtiler farklı olabilir

Kadınlarda uyku apnesi; uykusuzluk, sabah baş ağrısı, yorgunluk ve gece sık uyanma gibi yakınmalarla kendini gösterebilir. Belirgin horlama olmayınca uyku apnesi olasılığı gözden kaçabilir. Gebelikte ve menopoz döneminde risk artabilir. Menopozda görülen uyku bozukluğu ve halsizlikle belirtilerin örtüşmesi de tanınmasını güçleştirebilir.

Tanı nasıl konur?

Hekim, şikâyetleri, sağlık geçmişini ve kullanılan ilaçları değerlendirir. Gerekirse uyku testi ister. Uyku laboratuvarında yapılan polisomnografi sırasında solunum, kandaki oksijen düzeyi ve uykuya ilişkin çeşitli veriler kaydedilir. Uygun kişilerde evde uyku testi de kullanılabilir. Sonuçlar, solunum bozukluğunun türünü ve şiddetini belirleyerek tedaviye yön verir.

Uyku apnesi nasıl tedavi edilir?

Tedavi; apnenin türüne, şiddetine, kişinin belirtilerine ve eşlik eden hastalıklara göre planlanır. Tıkayıcı uyku apnesinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır.

PAP cihazları

CPAP, uyurken burun veya ağız-burun maskesi aracılığıyla sürekli basınçlı hava vererek solunum yolunun açık kalmasına yardımcı olur. APAP cihazı basıncı otomatik ayarlarken, BPAP nefes alma ve verme sırasında farklı basınçlar uygular. Uygun cihazı ve ayarları hekim belirler.

Kişiye özel ağız içi apareyler

Bazı hastalarda, özellikle CPAP kullanımı uygun olmadığında veya tolere edilemediğinde, ağız içi aparey düşünülebilir. Bu cihazlar çeneyi veya dili uygun konumda tutarak hava yolunun kapanmasını azaltmayı amaçlar. Kişiye özel hazırlanması ve uzman takibiyle kullanılması gerekir.

Yaşam tarzı değişiklikleri

Fazla kilosu olan kişilerde kilo vermek belirtileri azaltabilir. Sigarayı bırakmak, alkolü azaltmak ve uygun hastalarda yan yatmak da tedaviyi destekleyebilir. Uyku ilacı kullanıyorsanız bunu hekiminizle görüşmeniz önemlidir.

Seçilmiş hastalarda cerrahi

Solunum yolunu daraltan anatomik bir sorun varsa veya diğer tedavilerle yeterli sonuç alınamıyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Büyük bademciklerin alınması gibi girişimler bazı hastalarda yarar sağlayabilir. Karar, ayrıntılı değerlendirme sonrasında verilir.

Merkezi uyku apnesinde ise altta yatan hastalıkların ve solunumu etkileyebilen ilaçların değerlendirilmesi, tedavi planının önemli bir parçasıdır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Yakınınız uykuda nefesinizin durduğunu söylüyorsa, boğulur gibi uyanıyorsanız veya gündüz uykululuğu günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurun. Tedavi edilmeyen uyku apnesi; yüksek tansiyon, kalp hastalığı ve inme gibi sorunlarla ilişkilidir. Direksiyon başında uyuklama yaşıyorsanız araç kullanmayı bırakıp tıbbi değerlendirme alın.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi, kişisel sağlık durumunuza göre hekim tarafından belirlenmelidir.

Reklam

Yorumlar(0)

Yorum yapmak için giriş yapın.

Yorumlar yükleniyor…